เคเคเฅเคทเคพ 12เคตเฅเค โ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคตเคฟเคเฅเคเคพเคจ
เค เคงเฅเคฏเคพเคฏ 5: เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ : เคเฅเคจเฅเคคเคฟเคฏเคพเค เคเคฐ เคชเฅเคจเคฐเฅเคธเฅเคฅเคพเคชเคจเคพ
Chapter 5: Challenges to and Restoration of the Congress System
A. Multiple Choice Questions โ MCQs
10 เคฌเคนเฅเคตเคฟเคเคฒเฅเคชเฅเคฏ เคชเฅเคฐเคถเฅเคจ
1. 1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคจเฅ เคเฅเคฏเคพ เคเคฟเคฏเคพ?
What happened to Congress in the 1967 elections?
A. เคเฅเคเคฆเฅเคฐ เคเคฐ เคธเคญเฅ เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค เคฎเฅเค เคนเคพเคฐ เคเค / Lost at Centre and all states
B. เคฒเฅเคเคธเคญเคพ เคเฅเคคเฅ เคฒเฅเคเคฟเคจ เคเค เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค เคฎเฅเค เคนเคพเคฐ เคเค / Won Lok Sabha but lost in several states
C. เคฒเฅเคเคธเคญเคพ เคฎเฅเค เคฌเคนเฅเคฎเคค เคเฅ เคฆเคฟเคฏเคพ / Lost majority in Lok Sabha
D. เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคญเคพเค เคจเคนเฅเค เคฒเคฟเคฏเคพ / Did not contest
Answer: B
2. เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเคตเคพเคฆ เคเคพ เคตเคฟเคเคพเคฐ เคเคฟเคธเคธเฅ เคเฅเคกเคผเคพ เคฅเคพ?
Who was associated with the idea of Non-Congressism?
A. เคเคตเคพเคนเคฐเคฒเคพเคฒ เคจเฅเคนเคฐเฅ / Jawaharlal Nehru
B. เคฐเคพเคฎ เคฎเคจเฅเคนเคฐ เคฒเฅเคนเคฟเคฏเคพ / Ram Manohar Lohia
C. เคฒเคพเคฒ เคฌเคนเคพเคฆเฅเคฐ เคถเคพเคธเฅเคคเฅเคฐเฅ / Lal Bahadur Shastri
D. เคเคฏเคชเฅเคฐเคเคพเคถ เคจเคพเคฐเคพเคฏเคฃ / Jayaprakash Narayan
Answer: B
3. เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคถเคเฅเคคเคฟเคถเคพเคฒเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพเคเค เคเฅ เคธเคฎเฅเคน เคเฅ เคเฅเคฏเคพ เคเคนเคพ เคเคพเคคเคพ เคฅเคพ?
What was the group of powerful senior Congress leaders called?
A. Grand Alliance
B. Syndicate
C. United Front
D. SVD
Answer: B
4. 1969 เคเฅ เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเคชเคคเคฟ เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคจเฅ เคเคฟเคธเคเคพ เคธเคฎเคฐเฅเคฅเคจ เคเคฟเคฏเคพ?
Whom did Indira Gandhi support in the 1969 Presidential election?
A. เคจเฅเคฒเคฎ เคธเคเคเฅเคต เคฐเฅเคกเฅเคกเฅ / N. Sanjiva Reddy
B. เคตเฅ. เคตเฅ. เคเคฟเคฐเคฟ / V. V. Giri
C. เคเคพเคเคฟเคฐ เคนเฅเคธเฅเคจ / Zakir Husain
D. เคฐเคพเคเฅเคเคฆเฅเคฐ เคชเฅเคฐเคธเคพเคฆ / Rajendra Prasad
Answer: B
5. 1969 เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคฟเคธ เคเคเคจเคพ เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคตเคฟเคญเคพเคเคฟเคค เคนเฅเค?
Which event was closely associated with the split in Congress in 1969?
A. General Election
B. Presidential Election
C. Bank Election
D. State Election
Answer: B
6. โเคเคฐเฅเคฌเฅ เคนเคเคพเคโ เคเคพ เคจเคพเคฐเคพ เคเคฟเคธเคจเฅ เคฆเคฟเคฏเคพ?
Who gave the slogan โGaribi Hataoโ?
A. เคฐเคพเคฎ เคฎเคจเฅเคนเคฐ เคฒเฅเคนเคฟเคฏเคพ / Ram Manohar Lohia
B. เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ / Indira Gandhi
C. เคฒเคพเคฒ เคฌเคนเคพเคฆเฅเคฐ เคถเคพเคธเฅเคคเฅเคฐเฅ / Lal Bahadur Shastri
D. เคฎเฅเคฐเคพเคฐเคเฅ เคฆเฅเคธเคพเค / Morarji Desai
Answer: B
7. 1969 เคฎเฅเค เคเคฟเคคเคจเฅ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคฌเฅเคเคเฅเค เคเคพ เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเฅเคฏเคเคฐเคฃ เคเคฟเคฏเคพ เคเคฏเคพ?
How many major banks were nationalised in 1969?
A. 10
B. 12
C. 14
D. 16
Answer: C
8. โเคเคฏเคพ เคฐเคพเคฎ, เคเคฏเคพ เคฐเคพเคฎโ เคเคฟเคธเคธเฅ เคธเคเคฌเคเคงเคฟเคค เคนเฅ?
โAaya Ram, Gaya Ramโ is associated with:
A. เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ / Defection
B. เคเฅเคจเคพเคต เคธเฅเคงเคพเคฐ / Electoral reforms
C. เคเค เคฌเคเคงเคจ / Coalition
D. เคเคฐเฅเคฌเฅ / Poverty
Answer: A
9. 1971 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคเค เคฌเคเคงเคจ เคเคพ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคจเคพเคฐเคพ เคเฅเคฏเคพ เคฅเคพ?
What was the major slogan of the opposition alliance in the 1971 election?
A. Garibi Hatao
B. Indira Hatao
C. Jai Jawan Jai Kisan
D. Bharat Jodo
Answer: B
10. 1971 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคตเคพเคฒเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคเฅเคฏเคพ เคชเฅเคฐเคพเคชเฅเคค เคนเฅเค?
What did the Congress under Indira Gandhi achieve in the 1971 elections?
A. เคฌเคกเคผเฅ เคเฅเคจเคพเคตเฅ เคธเคซเคฒเคคเคพ / Major electoral victory
B. เคฌเคนเฅเคฎเคค เคเฅ เคฆเคฟเคฏเคพ / Lost majority
C. เคเฅเคจเคพเคต เคนเคพเคฐ เคเค / Lost the election
D. เคธเคฐเคเคพเคฐ เคจเคนเฅเค เคฌเคจเคพเค / Did not form government
Answer: A
B. Match the Following
เคฎเคฟเคฒเคพเคจ เคเฅเคเคฟเค โ 5
| Column A | Column B |
|---|---|
| 1. เคฐเคพเคฎ เคฎเคจเฅเคนเคฐ เคฒเฅเคนเคฟเคฏเคพ / Ram Manohar Lohia | A. Garibi Hatao |
| 2. เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ / Indira Gandhi | B. Syndicate |
| 3. เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค / Syndicate | C. Non-Congressism |
| 4. เคตเฅ. เคตเฅ. เคเคฟเคฐเคฟ / V. V. Giri | D. Presidential Election, 1969 |
| 5. เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ / Defection | E. Party changing by an elected representative |
Answers:
1 โ C, 2 โ A, 3 โ B, 4 โ D, 5 โ E
C. Fill in the Blanks
เคฐเคฟเคเฅเคค เคธเฅเคฅเคพเคจเฅเค เคเฅ เคชเฅเคฐเฅเคคเคฟ เคเฅเคเคฟเค โ 5
1.
1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคจเฅ เคฒเฅเคเคธเคญเคพ เคฎเฅเค เคเฅเคค เคนเคพเคธเคฟเคฒ เคเฅ, เคฒเฅเคเคฟเคจ เคเค ________ เคฎเฅเค เคนเคพเคฐ เคเคเฅค
In the 1967 elections, Congress won the Lok Sabha but lost in several ________.
Answer: States / เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค
2.
เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเคตเคพเคฆ เคเคพ เคตเคฟเคเคพเคฐ ________ เคธเฅ เคธเคเคฌเคเคงเคฟเคค เคฅเคพเฅค
The idea of Non-Congressism was associated with ________.
Answer: Ram Manohar Lohia / เคฐเคพเคฎ เคฎเคจเฅเคนเคฐ เคฒเฅเคนเคฟเคฏเคพ
3.
เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคถเคเฅเคคเคฟเคถเคพเคฒเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพเคเค เคเฅ เคธเคฎเฅเคน เคเฅ ________ เคเคนเคพ เคเคพเคคเคพ เคฅเคพเฅค
The group of powerful senior Congress leaders was called the ________.
Answer: Syndicate / เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค
4.
1969 เคฎเฅเค ________ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคฌเฅเคเคเฅเค เคเคพ เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเฅเคฏเคเคฐเคฃ เคเคฟเคฏเคพ เคเคฏเคพเฅค
In 1969, ________ major banks were nationalised.
Answer: 14 / เคเฅเคฆเคน
5.
1971 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคจเฅ ________ เคเคพ เคจเคพเคฐเคพ เคฆเคฟเคฏเคพเฅค
In the 1971 elections, Indira Gandhi gave the slogan ________.
Answer: Garibi Hatao / เคเคฐเฅเคฌเฅ เคนเคเคพเค
D. Very Short Answer Questions
เค เคคเคฟ เคฒเคเฅ เคเคคเฅเคคเคฐเฅเคฏ เคชเฅเคฐเคถเฅเคจ โ 5
Q1. เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ เคธเฅ เคเฅเคฏเคพ เคคเคพเคคเฅเคชเคฐเฅเคฏ เคนเฅ?
What is meant by the Congress System?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคธเฅเคตเคคเคเคคเฅเคฐเคคเคพ เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคญเคพเคฐเคคเฅเคฏ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคเคฐ เคเคธเคเฅ เคตเฅเคฏเคพเคชเค เคธเคพเคฎเคพเคเคฟเค-เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคเค เคฌเคเคงเคจ เคเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ เคเคนเคพ เคเคฏเคพเฅค
It refers to the dominance of Congress and its broad social and political coalition in Indian politics after independence.
Q2. เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค เคเฅเคฏเคพ เคฅเคพ?
What was the Syndicate?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคถเคเฅเคคเคฟเคถเคพเคฒเฅ เคเคฐ เคชเฅเคฐเคญเคพเคตเคถเคพเคฒเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพเคเค เคเคพ เคธเคฎเฅเคน เคฅเคพเฅค
The Syndicate was a group of powerful and influential senior Congress leaders.
Q3. เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ เคเฅเคฏเคพ เคนเฅ?
What is defection?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคเคฟเคธเฅ เคจเคฟเคฐเฅเคตเคพเคเคฟเคค เคชเฅเคฐเคคเคฟเคจเคฟเคงเคฟ เคฆเฅเคตเคพเคฐเคพ เค
เคชเคจเฅ เคชเคพเคฐเฅเคเฅ เคเฅเคกเคผเคเคฐ เคฆเฅเคธเคฐเฅ เคชเคพเคฐเฅเคเฅ เคฎเฅเค เคถเคพเคฎเคฟเคฒ เคนเฅเคจเคพ เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ เคเคนเคฒเคพเคคเคพ เคนเฅเฅค
Defection means an elected representative leaving one political party and joining another.
Q4. โเคเคฐเฅเคฌเฅ เคนเคเคพเคโ เคจเคพเคฐเคพ เคเคฟเคธเคจเฅ เคฆเคฟเคฏเคพ?
Who gave the slogan โGaribi Hataoโ?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคจเฅเฅค
Indira Gandhi.
Q5. 1969 เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคฟเคคเคจเฅ เคญเคพเคเฅเค เคฎเฅเค เคตเคฟเคญเคพเคเคฟเคค เคนเฅเค?
Into how many groups did Congress split in 1969?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคฆเฅ เคญเคพเคเฅเค เคฎเฅเค เคตเคฟเคญเคพเคเคฟเคค เคนเฅเคโCongress (O) เคเคฐ Congress (R)เฅค
Congress split into Congress (O) and Congress (R).
E. Short Answer Questions
เคฒเคเฅ เคเคคเฅเคคเคฐเฅเคฏ เคชเฅเคฐเคถเฅเคจ โ 5
Q1. 1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคญเคพเคฐเคคเฅเคฏ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคฎเฅเค เคเฅเคฏเฅเค เคฎเคนเคคเฅเคตเคชเฅเคฐเฅเคฃ เคฅเฅ?
Why were the 1967 elections important in Indian politics?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคตเฅเค เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคชเคนเคฒเฅ เคฌเคกเคผเฅ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคเฅเคจเฅเคคเฅ เคฎเคฟเคฒเฅเฅค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅเคเคฆเฅเคฐ เคฎเฅเค เคธเคคเฅเคคเคพ เคฎเฅเค เคฐเคนเฅ, เคฒเฅเคเคฟเคจ เคเค เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค เคฎเฅเค เคเคธเฅ เคนเคพเคฐ เคเคพ เคธเคพเคฎเคจเคพ เคเคฐเคจเคพ เคชเคกเคผเคพเฅค เคเค เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค เคฎเฅเค เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเฅ เคธเคฐเคเคพเคฐเฅเค เคฌเคจเฅเคเฅค เคเคธเคธเฅ เคเค เคฌเคเคงเคจ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคเคฐ เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒเฅเค เคเคพ เคฎเคนเคคเฅเคต เคฌเคขเคผเคพเฅค
The 1967 elections gave the first major challenge to Congress dominance. Congress remained in power at the Centre but lost in several states. Non-Congress governments were formed, increasing the importance of opposition and coalition politics.
Q2. เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเคตเคพเคฆ เคธเฅ เคเฅเคฏเคพ เคคเคพเคคเฅเคชเคฐเฅเคฏ เคนเฅ?
What is meant by Non-Congressism?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเคตเคพเคฆ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ เคฆเฅเคจเฅ เคเฅ เคฐเคฃเคจเฅเคคเคฟ เคฅเฅ, เคเฅ เคตเคฟเคถเฅเคท เคฐเฅเคช เคธเฅ เคฐเคพเคฎ เคฎเคจเฅเคนเคฐ เคฒเฅเคนเคฟเคฏเคพ เคธเฅ เคเฅเคกเคผเฅ เคฅเฅเฅค เคเคธเคเคพ เคเคฆเฅเคฆเฅเคถเฅเคฏ เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒเฅเค เคเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคตเคฟเคฐเฅเคฆเฅเคง เคเคเคเฅเค เคเคฐเคจเคพ เคฅเคพเฅค
Non-Congressism was a strategy associated particularly with Ram Manohar Lohia to challenge Congress dominance by bringing different opposition parties together.
Q3. 1969 เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคตเคฟเคญเคพเคเคจ เคเฅ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคเคพเคฐเคฃ เคเฅเคฏเคพ เคฅเฅ?
What were the major causes of the Congress split in 1969?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเคฐ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพเคเค เคฏเคพเคจเฅ เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค เคเฅ เคฌเฅเค เคฎเคคเคญเฅเคฆ เคฌเคขเคผ เคฐเคนเฅ เคฅเฅเฅค 1969 เคเคพ เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเคชเคคเคฟ เคเฅเคจเคพเคต เคเคจ เคฎเคคเคญเฅเคฆเฅเค เคเคพ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคฎเฅเคฆเฅเคฆเคพ เคฌเคจเคพเฅค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคธเคเคเค เคจ เคจเฅ เคจเฅเคฒเคฎ เคธเคเคเฅเคต เคฐเฅเคกเฅเคกเฅ เคเคพ เคธเคฎเคฐเฅเคฅเคจ เคเคฟเคฏเคพ, เคเคฌเคเคฟ เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคจเฅ เคตเฅ. เคตเฅ. เคเคฟเคฐเคฟ เคเคพ เคธเคฎเคฐเฅเคฅเคจ เคเคฟเคฏเคพเฅค เคเคธเคเฅ เคฌเคพเคฆ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคตเคฟเคญเคพเคเคฟเคค เคนเฅ เคเคเฅค
Differences between Indira Gandhi and the Syndicate were increasing. The 1969 Presidential election became the major issue. The Congress organisation supported N. Sanjiva Reddy, while Indira Gandhi supported V. V. Giri. This eventually led to the Congress split.
Q4. 1971 เคเฅ Grand Alliance เคเฅ เคตเคฟเคถเฅเคทเคคเคพเคเค เคฌเคคเคพเคเคเฅค
State the features of the Grand Alliance of 1971.
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
Grand Alliance เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเฅ เคเคฐ เคเฅเคฐ-เคเคฎเฅเคฏเฅเคจเคฟเคธเฅเค เคฆเคฒเฅเค เคเคพ เคเค เคฌเคเคงเคจ เคฅเคพเฅค เคเคธเคเคพ เคเคฆเฅเคฆเฅเคถเฅเคฏ เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคตเคพเคฒเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคพ เคตเคฟเคฐเฅเคง เคเคฐเคจเคพ เคฅเคพเฅค เคเคธเคเคพ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคจเคพเคฐเคพ โIndira Hataoโ เคฅเคพเฅค เคเคธเคเคพ เคเฅเค เคธเฅเคชเคทเฅเค เคธเคพเคเคพ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคเคฐ เคตเฅเคเคพเคฐเคฟเค เคเคพเคฐเฅเคฏเคเฅเคฐเคฎ เคจเคนเฅเค เคฅเคพเฅค
The Grand Alliance consisted of various non-Congress and non-Communist parties. It aimed to oppose Indira Gandhi’s Congress. Its major slogan was โIndira Hatao.โ It did not have a clear common political and ideological programme.
Q5. เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคฒเฅเคเคชเฅเคฐเคฟเคฏเคคเคพ เคฌเคขเคผเคพเคจเฅ เคตเคพเคฒเฅ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคเคฆเคฎ เคเฅเคจ-เคธเฅ เคฅเฅ?
What major steps helped increase Indira Gandhi’s popularity?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคเคฆเคฎ เคฅเฅโ14 เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคฌเฅเคเคเฅเค เคเคพ เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเฅเคฏเคเคฐเคฃ, เคชเฅเคฐเคฟเคตเฅ เคชเคฐเฅเคธ เคธเคฎเคพเคชเฅเคค เคเคฐเคจเฅ เคเคพ เคชเฅเคฐเคฏเคพเคธ เคเคฐ โเคเคฐเฅเคฌเฅ เคนเคเคพเคโ เคเคพ เคจเคพเคฐเคพเฅค เคเคจ เคเคฆเคฎเฅเค เคธเฅ เคเคฐเฅเคฌ เคเคฐ เคตเคเคเคฟเคค เคตเคฐเฅเคเฅเค เคเฅ เคฌเฅเค เคเคจเคเฅ เคฒเฅเคเคชเฅเคฐเคฟเคฏเคคเคพ เคฌเคขเคผเฅเฅค
Major steps included nationalisation of 14 major banks, the move to abolish privy purses and the slogan โGaribi Hatao.โ These helped build support among poorer and disadvantaged sections.
F. Long Answer Questions
เคฆเฅเคฐเฅเค เคเคคเฅเคคเคฐเฅเคฏ เคชเฅเคฐเคถเฅเคจ โ 3
Q1. 1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคธเคพเคฎเคจเฅ เคเค เคเฅเคจเฅเคคเคฟเคฏเฅเค เคเคพ เคตเคฐเฅเคฃเคจ เคเฅเคเคฟเคเฅค
Describe the challenges faced by Congress after the 1967 elections.
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคนเคฟเคเคฆเฅ:
1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคญเคพเคฐเคคเฅเคฏ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคฎเฅเค เคเค เคฎเคนเคคเฅเคตเคชเฅเคฐเฅเคฃ เคฎเฅเคกเคผ เคฅเฅเฅค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคเฅเคเคฆเฅเคฐ เคฎเฅเค เคธเคซเคฒเคคเคพ เคฎเคฟเคฒเฅ, เคฒเฅเคเคฟเคจ เคเค เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค เคฎเฅเค เคเคธเฅ เคนเคพเคฐ เคเคพ เคธเคพเคฎเคจเคพ เคเคฐเคจเคพ เคชเคกเคผเคพเฅค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคธเคพเคฎเคจเฅ เคจเคฟเคฎเฅเคจเคฒเคฟเคเคฟเคค เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคเฅเคจเฅเคคเคฟเคฏเคพเค เคฅเฅเคโ
- เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒเฅเค เคเคพ เคฎเคเคฌเฅเคค เคนเฅเคจเคพเฅค
- เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเคตเคพเคฆ เคเคพ เคเคฆเคฏเฅค
- เคเฅเคทเฅเคคเฅเคฐเฅเคฏ เคฆเคฒเฅเค เคเฅ เคฌเคขเคผเคคเฅ เคญเฅเคฎเคฟเคเคพเฅค
- เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคญเฅเคคเคฐ เคเฅเคเคฌเคพเคเฅเฅค
- เคเคฐเฅเคฅเคฟเค เคเค เคฟเคจเคพเคเคฏเคพเค เคเคฐ เคฎเคนเคเคเคพเคเฅค
- เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคเฅเคทเฅเคคเฅเคฐเฅเคฏ, เคเคพเคคเฅเคฏ เคเคฐ เคธเคพเคฎเฅเคฆเคพเคฏเคฟเค เคธเคฎเฅเคนเฅเค เคเฅ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคฒเคพเคฎเคฌเคเคฆเฅเฅค
- เคเค เคฌเคเคงเคจ เคธเคฐเคเคพเคฐเฅเค เคเคฐ เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ เคเฅ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคเคพ เคฌเคขเคผเคจเคพเฅค
เคเคธ เคชเฅเคฐเคเคพเคฐ 1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคต เคจเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคฒเคเคฌเฅ เคธเคฎเคฏ เคธเฅ เคเคฒเฅ เค เคฐเคนเฅ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ เคฆเฅเฅค
English:
The 1967 elections were a turning point in Indian politics. Congress remained successful at the Centre but lost power in several states. Its major challenges included:
- Strengthening of opposition parties.
- Rise of Non-Congressism.
- Growing importance of regional parties.
- Factionalism within Congress.
- Economic difficulties and inflation.
- Political mobilisation of regional, ethnic and communal groups.
- Growth of coalition governments and defections.
Thus, the 1967 elections challenged the long-standing dominance of Congress.
Q2. 1969 เคเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคตเคฟเคญเคพเคเคจ เคเฅ เคเคพเคฐเคฃเฅเค เคเคฐ เคชเคฐเคฟเคฃเคพเคฎเฅเค เคเฅ เคตเฅเคฏเคพเคเฅเคฏเคพ เคเฅเคเคฟเคเฅค
Explain the causes and consequences of the Congress split in 1969.
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคนเคฟเคเคฆเฅ:
1969 เคฎเฅเค เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเคฐ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคถเคเฅเคคเคฟเคถเคพเคฒเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพเคเค เคเฅ เคธเคฎเฅเคน เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค เคเฅ เคฌเฅเค เคฎเคคเคญเฅเคฆ เคฌเคนเฅเคค เคฌเคขเคผ เคเคเฅค เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเคชเคคเคฟ เคเฅเคจเคพเคต เคเคธ เคธเคเคเคฐเฅเคท เคเคพ เคฎเฅเคเฅเคฏ เคฎเฅเคฆเฅเคฆเคพ เคฌเคจเคพเฅค
เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคธเคเคเค เคจ เคจเฅ เคจเฅเคฒเคฎ เคธเคเคเฅเคต เคฐเฅเคกเฅเคกเฅ เคเฅ เคเคฎเฅเคฎเฅเคฆเคตเคพเคฐ เคฌเคจเคพเคฏเคพ, เคเคฌเคเคฟ เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคจเฅ เคตเฅ. เคตเฅ. เคเคฟเคฐเคฟ เคเคพ เคธเคฎเคฐเฅเคฅเคจ เคเคฟเคฏเคพ เคเคฐ เคธเคพเคเคธเคฆเฅเค เคคเคฅเคพ เคตเคฟเคงเคพเคฏเคเฅเค เคธเฅ เค เคเคคเคฐเคพเคคเฅเคฎเคพ เคเฅ เคเคตเคพเค เคเฅ เค เคจเฅเคธเคพเคฐ เคฎเคคเคฆเคพเคจ เคเคฐเคจเฅ เคเฅ เค เคชเฅเคฒ เคเฅเฅค เคตเฅ. เคตเฅ. เคเคฟเคฐเคฟ เคเฅ เคตเคฟเคเคฏเฅ เคนเฅเคจเฅ เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคฎเฅเค เคเคชเคเคพเคฐเคฟเค เคตเคฟเคญเคพเคเคจ เคนเฅ เคเคฏเคพเฅค
เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคฆเฅ เคเฅเคเฅเค เคฎเฅเค เคฌเคเค เคเคโCongress (O) เคเคฐ Congress (R)เฅค
เคเคธเคเฅ เคฌเคพเคฆ เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคจเฅ เคฌเฅเคเค เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเฅเคฏเคเคฐเคฃ เคเคฐ โเคเคฐเฅเคฌเฅ เคนเคเคพเคโ เคเฅเคธเฅ เคจเฅเคคเคฟเคฏเฅเค เคเฅ เคฎเคพเคงเฅเคฏเคฎ เคธเฅ เค เคชเคจเฅ เค เคฒเค เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคชเคนเคเคพเคจ เคฎเคเคฌเฅเคค เคเฅเฅค
English:
In 1969, differences between Indira Gandhi and the powerful senior leaders known as the Syndicate became intense. The Presidential election became the major issue.
The Congress organisation nominated N. Sanjiva Reddy, while Indira Gandhi supported V. V. Giri and appealed to MPs and MLAs to vote according to their conscience. After V. V. Giri’s victory, Congress formally split into Congress (O) and Congress (R).
After the split, Indira Gandhi strengthened her political position through measures such as bank nationalisation and the โGaribi Hataoโ campaign.
Q3. 1971 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคตเฅเค เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ เคเฅ เคชเฅเคจเคฐเฅเคธเฅเคฅเคพเคชเคจเคพ เคเคฟเคธ เคชเฅเคฐเคเคพเคฐ เคนเฅเค?
How was the Congress System restored after the 1971 elections?
เคเคคเฅเคคเคฐ / Answer:
เคนเคฟเคเคฆเฅ:
1967 เคเฅ เคเฅเคจเคพเคตเฅเค เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคเฅ เคเคเคญเฅเคฐ เคเฅเคจเฅเคคเฅ เคฎเคฟเคฒเฅ เคฅเฅเฅค เคฒเฅเคเคฟเคจ 1971 เคเฅ เคฒเฅเคเคธเคญเคพ เคเฅเคจเคพเคต เคฎเฅเค เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคตเคพเคฒเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคจเฅ เคฌเคกเคผเฅ เคธเคซเคฒเคคเคพ เคชเฅเคฐเคพเคชเฅเคค เคเฅเฅค
เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคจเฅ โเคเคฐเฅเคฌเฅ เคนเคเคพเคโ เคเคพ เคจเคพเคฐเคพ เคฆเคฟเคฏเคพ เคเคฐ เคเคฐเฅเคฌ เคคเคฅเคพ เคตเคเคเคฟเคค เคตเคฐเฅเคเฅเค เคเฅ เคเคฒเฅเคฏเคพเคฃ เคชเคฐ เคเฅเคฐ เคฆเคฟเคฏเคพเฅค เคเคธเคเฅ เคตเคฟเคชเคฐเฅเคค เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒเฅเค เคเฅ Grand Alliance เคจเฅ โเคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคนเคเคพเคโ เคเคพ เคจเคพเคฐเคพ เคฆเคฟเคฏเคพเฅค
1971 เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคธเคซเคฒเคคเคพ เคธเฅ เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเคพ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคฎเคเคฌเฅเคค เคนเฅเค เคเคฐ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคพ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคจเค เคฐเฅเคช เคฎเฅเค เคธเฅเคฅเคพเคชเคฟเคค เคนเฅเคเฅค เคฏเคน เคชเฅเคฐเคพเคจเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ เคเฅ เคนเฅเคฌเคนเฅ เคตเคพเคชเคธเฅ เคจเคนเฅเค เคฅเฅ, เคฌเคฒเฅเคเคฟ เค เคงเคฟเค เคเฅเคเคฆเฅเคฐเฅเคเฅเคค เคเคฐ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต-เคเฅเคเคฆเฅเคฐเคฟเคค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ เคเคพ เคเคฆเคฏ เคฅเคพเฅค
English:
After the 1967 elections, Congress dominance had been seriously challenged. However, in the 1971 Lok Sabha elections, Congress under Indira Gandhi achieved a major electoral victory.
Indira Gandhi used the slogan โGaribi Hataoโ and emphasised the welfare of poor and disadvantaged sections. In contrast, the opposition Grand Alliance used the slogan โIndira Hatao.โ
CHAPTER NOTES Congress System: Challenges and Restoration
1. เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ เคเฅเคฏเคพ เคฅเฅ?
| เคนเคฟเคเคฆเฅ | English |
|---|---|
| เคธเฅเคตเคคเคเคคเฅเคฐเคคเคพ เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคญเคพเคฐเคคเฅเคฏ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคพ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคฅเคพเฅค | After independence, Congress dominated Indian politics. |
| เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅเคตเคฒ เคเค เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคฆเคฒ เคจเคนเฅเค เคฅเฅ, เคฌเคฒเฅเคเคฟ เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคตเคฟเคเคพเคฐเคงเคพเคฐเคพเคเค เคเคฐ เคธเคพเคฎเคพเคเคฟเค เคธเคฎเฅเคนเฅเค เคเคพ เคตเฅเคฏเคพเคชเค เคเค เคฌเคเคงเคจ เคฅเฅเฅค | Congress was not just a political party; it was a broad coalition of different ideologies and social groups. |
| เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เค เคเคฆเคฐ เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคเฅเค เคเคฐ เคตเคฟเคเคพเคฐ เคฎเฅเคเฅเคฆ เคฅเฅเฅค | Different factions and viewpoints existed within Congress. |
| เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒ เคฎเฅเคเฅเคฆ เคฅเฅ, เคฒเฅเคเคฟเคจ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคคเฅเคฒเคจเคพ เคฎเฅเค เคเคฎเคเฅเคฐ เคฅเฅเฅค | Opposition parties existed but were weaker than Congress. |
| เคเคธเฅ เคตเฅเคฏเคตเคธเฅเคฅเคพ เคเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ (Congress System) เคเคนเคพ เคเคฏเคพเฅค | This political arrangement was called the Congress System. |
2. เคจเฅเคนเคฐเฅ เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต
| เคตเคฐเฅเคท | เคเคเคจเคพ | Explanation |
|---|---|---|
| 27 May 1964 | เคจเฅเคนเคฐเฅ เคเคพ เคจเคฟเคงเคจ | Jawaharlal Nehru died. |
| 1964โ1966 | เคฒเคพเคฒ เคฌเคนเคพเคฆเฅเคฐ เคถเคพเคธเฅเคคเฅเคฐเฅ | Lal Bahadur Shastri became Prime Minister. |
| 1966 | เคถเคพเคธเฅเคคเฅเคฐเฅ เคเฅ เคเคพ เคจเคฟเคงเคจ | Lal Bahadur Shastri died in January 1966. |
| 1966 | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคชเฅเคฐเคงเคพเคจเคฎเคเคคเฅเคฐเฅ เคฌเคจเฅเค | Indira Gandhi became Prime Minister. |
Important Slogan
| เคจเคพเคฐเคพ | เคจเฅเคคเคพ | เค เคฐเฅเคฅ |
|---|---|---|
| เคเคฏ เคเคตเคพเคจ, เคเคฏ เคเคฟเคธเคพเคจ | เคฒเคพเคฒ เคฌเคนเคพเคฆเฅเคฐ เคถเคพเคธเฅเคคเฅเคฐเฅ | เคธเฅเคจเคฟเค เคเคฐ เคเคฟเคธเคพเคจ เคฆเฅเคจเฅเค เคเคพ เคฎเคนเคคเฅเคต |
3. 1967 เคเคพ เคเฅเคฅเคพ เคเคฎ เคเฅเคจเคพเคต
| Point | เคตเคฟเคตเคฐเคฃ / Details |
|---|---|
| Election | Fourth General Election |
| Year | 1967 |
| เคฎเคนเคคเฅเคต | เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคฒเคเคฌเฅ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคเฅ เคชเคนเคฒเฅ เคฌเคกเคผเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ |
| Lok Sabha | เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคจเฅ เคเฅเคเคฆเฅเคฐ เคฎเฅเค เคธเคฐเคเคพเคฐ เคฌเคจเคพเค |
| States | เคเค เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคธเคคเฅเคคเคพ เคธเฅ เคฌเคพเคนเคฐ เคนเฅเค |
| Result | เคเค เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเฅ เคธเคฐเคเคพเคฐเฅเค เคฌเคจเฅเค |
| Impact | Opposition parties and coalition politics became important |
เคฏเคพเคฆ เคฐเคเฅเค:
1967 = Congress เคเฅ เคชเคนเคฒเฅ เคฌเคกเคผเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ
4. 1967 เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ เคเฅเคฏเฅเค เคฎเคฟเคฒเฅ?
| เคเคพเคฐเคฃ | Explanation |
|---|---|
| เคเคฐเฅเคฅเคฟเค เคเค เคฟเคจเคพเคเคฏเคพเค | Economic difficulties affected the government’s popularity. |
| เคฎเคนเคเคเคพเค | Rise in prices created public dissatisfaction. |
| เคฌเฅเคฐเฅเคเคเคพเคฐเฅ | Unemployment became an important issue. |
| เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคเฅเคเคฌเคพเคเฅ | Factionalism existed within Congress. |
| เคเฅเคทเฅเคคเฅเคฐเฅเคฏ เคฆเคฒเฅเค เคเคพ เคเคฆเคฏ | Regional parties became stronger. |
| เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคเคเคคเคพ | Opposition parties increasingly united against Congress. |
| เคเฅเคทเฅเคคเฅเคฐเฅเคฏ/เคเคพเคคเฅเคฏ/เคธเคพเคฎเฅเคฆเคพเคฏเคฟเค เคฒเคพเคฎเคฌเคเคฆเฅ | Regional, ethnic and communal groups became politically active. |
5. เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเคตเคพเคฆ
| เคนเคฟเคเคฆเฅ | English |
|---|---|
| เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเคตเคพเคฆ เคเคพ เคตเคฟเคเคพเคฐ เคฎเฅเคเฅเคฏ เคฐเฅเคช เคธเฅ เคฐเคพเคฎ เคฎเคจเฅเคนเคฐ เคฒเฅเคนเคฟเคฏเคพ เคธเฅ เคเฅเคกเคผเคพ เคฅเคพเฅค | Non-Congressism was particularly associated with Ram Manohar Lohia. |
| เคเคฆเฅเคฆเฅเคถเฅเคฏ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ เคฆเฅเคจเคพ เคฅเคพเฅค | Its objective was to challenge Congress dominance. |
| เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒเฅเค เคเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคตเคฟเคฐเฅเคฆเฅเคง เคเคเคเฅเค เคเคฐเคจเฅ เคเคพ เคชเฅเคฐเคฏเคพเคธ เคเคฟเคฏเคพ เคเคฏเคพเฅค | Different opposition parties were brought together against Congress. |
Formula:
Lohia โ Non-Congressism โ Opposition Unity โ Challenge to Congress
6. เคธเคเคฏเฅเคเฅเคค เคตเคฟเคงเคพเคฏเค เคฆเคฒ โ SVD
| เคนเคฟเคเคฆเฅ | English |
|---|---|
| 1967 เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคเค เคฐเคพเคเฅเคฏเฅเค เคฎเฅเค เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒเฅเค เคจเฅ เคฎเคฟเคฒเคเคฐ เคธเคฐเคเคพเคฐ เคฌเคจเคพเคเฅค | After 1967, different opposition parties formed governments together in several states. |
| เคเคจ เคเค เคฌเคเคงเคจเฅเค เคเฅ เคธเคเคฏเฅเคเฅเคค เคตเคฟเคงเคพเคฏเค เคฆเคฒ (SVD) เคเคนเคพ เคเคฏเคพเฅค | These coalitions were known as Samyukta Vidhayak Dal (SVD). |
| เคเคธเคธเฅ เคเค เคฌเคเคงเคจ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคเฅ เคฌเคขเคผเคพเคตเคพ เคฎเคฟเคฒเคพเฅค | It encouraged coalition politics. |
7. เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ เคเฅ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ
| เคนเคฟเคเคฆเฅ | English |
|---|---|
| เคจเคฟเคฐเฅเคตเคพเคเคฟเคค เคชเฅเคฐเคคเคฟเคจเคฟเคงเคฟ เคฆเฅเคตเคพเคฐเคพ เค เคชเคจเฅ เคชเคพเคฐเฅเคเฅ เคเฅเคกเคผเคเคฐ เคฆเฅเคธเคฐเฅ เคชเคพเคฐเฅเคเฅ เคฎเฅเค เคเคพเคจเคพ เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ เคเคนเคฒเคพเคคเคพ เคนเฅเฅค | When an elected representative leaves one party and joins another, it is called defection. |
| 1967 เคเฅ เคฌเคพเคฆ เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ เคเฅ เคเคเคจเคพเคเค เคเคพเคซเฅ เคฌเคขเคผเฅเคเฅค | Defections increased significantly after 1967. |
| โเคเคฏเคพ เคฐเคพเคฎ, เคเคฏเคพ เคฐเคพเคฎโ เคตเคพเคเฅเคฏ เคฆเคฒ-เคฌเคฆเคฒ เคเฅ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ เคธเฅ เคชเฅเคฐเคธเคฟเคฆเฅเคง เคนเฅเคเฅค | โAaya Ram, Gaya Ramโ became associated with frequent defections. |
8. เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เค เคเคฆเคฐ เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค
| Point | Details |
|---|---|
| Syndicate เคเฅเคฏเคพ เคฅเคพ? | เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคถเคเฅเคคเคฟเคถเคพเคฒเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพเคเค เคเคพ เคธเคฎเฅเคน |
| Nature | Powerful organisational group |
| เคฎเฅเคเฅเคฏ เคจเฅเคคเคพ | K. Kamaraj, S. Nijalingappa, S. K. Patil, Atulya Ghosh |
| Role | เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคธเคเคเค เคจ เคเคฐ เคฎเคนเคคเฅเคตเคชเฅเคฐเฅเคฃ เคจเคฟเคฐเฅเคฃเคฏเฅเค เคชเคฐ เคชเฅเคฐเคญเคพเคต |
| 1964 | เคถเคพเคธเฅเคคเฅเคฐเฅ เคเฅ เคเฅ เคเคฏเคจ เคฎเฅเค เคญเฅเคฎเคฟเคเคพ |
| 1966 | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคชเฅเคฐเคงเคพเคจเคฎเคเคคเฅเคฐเฅ เคฌเคจเคจเฅ เคฎเฅเค เคญเฅเคฎเคฟเคเคพ |
| Later | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเคฐ เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค เคเฅ เคฌเฅเค เคฎเคคเคญเฅเคฆ เคฌเคขเคผเฅ |
| 1969 | เคฎเคคเคญเฅเคฆเฅเค เคจเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคตเคฟเคญเคพเคเคจ เคฎเฅเค เคฎเคนเคคเฅเคตเคชเฅเคฐเฅเคฃ เคญเฅเคฎเคฟเคเคพ เคจเคฟเคญเคพเค |
9. เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคฌเคจเคพเคฎ เคธเคฟเคเคกเคฟเคเฅเค
| Indira Gandhi | Syndicate |
|---|---|
| เคชเฅเคฐเคงเคพเคจเคฎเคเคคเฅเคฐเฅ เคเคฐ เคฒเฅเคเคชเฅเคฐเคฟเคฏ เคจเฅเคคเคพ | เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคธเคเคเค เคจ เคเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพ |
| เค เคชเคจเฅ เคธเฅเคตเคคเคเคคเฅเคฐ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคชเคนเคเคพเคจ เคฎเคเคฌเฅเคค เคเคฐเคจเคพ เคเคพเคนเคคเฅ เคฅเฅเค | เคธเคเคเค เคจ เคชเคฐ เค เคชเคจเคพ เคชเฅเคฐเคญเคพเคต เคฌเคจเคพเค เคฐเคเคจเคพ เคเคพเคนเคคเฅ เคฅเฅ |
| เคเคฐเฅเคฌเฅเค เคเคฐ เคเคฎ เคเคจเคคเคพ เคเฅ เคฒเคเฅเคทเคฟเคค เคเคฐเคจเฅ เคตเคพเคฒเฅ เคฒเฅเคเคชเฅเคฐเคฟเคฏ เคจเฅเคคเคฟเคฏเคพเค | เคธเคเคเค เคจเคพเคคเฅเคฎเค เคจเคฟเคฏเคเคคเฅเคฐเคฃ เคชเคฐ เค เคงเคฟเค เคเฅเคฐ |
| เคเฅเคเคฆเฅเคฐเฅเคเฅเคค เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคเฅ เคเคฐ เคฌเคขเคผเฅเค | เคธเคพเคฎเฅเคนเคฟเค/เคธเคเคเค เคจเคพเคคเฅเคฎเค เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคเคพ เคชเฅเคฐเคญเคพเคต |
10. 1969 เคเคพ เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเคชเคคเคฟ เคเฅเคจเคพเคต
| Point | Details |
|---|---|
| Congress Organisation candidate | N. Sanjiva Reddy |
| Indira Gandhi’s support | V. V. Giri |
| Indira Gandhi’s appeal | โเค เคเคคเคฐเคพเคคเฅเคฎเคพ เคเฅ เคเคตเคพเคเคผโ เคเฅ เค เคจเฅเคธเคพเคฐ เคฎเคคเคฆเคพเคจ |
| Winner | V. V. Giri |
| Impact | Indira Gandhi vs Syndicate conflict intensified |
| Final Result | Congress split in 1969 |
11. 1969 เคเคพ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคตเคฟเคญเคพเคเคจ
| เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคพ เคเฅเค | Meaning | เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต/เคธเคฎเคฐเฅเคฅเคจ |
|---|---|---|
| Congress (O) | Organisation | เคชเฅเคฐเคพเคจเฅ เคธเคเคเค เคจเคพเคคเฅเคฎเค เคจเฅเคคเคพเคเค เคธเฅ เคเฅเคกเคผเคพ |
| Congress (R) | Requisitionists | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคตเคพเคฒเคพ เคเฅเค |
เคฏเคพเคฆ เคฐเคเคจเฅ เคเฅ Trick:
1969 โ Presidential Election โ V. V. Giri โ Conflict โ Congress Split
12. เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคจเฅเคคเคฟเคฏเคพเค
| เคจเฅเคคเคฟ / เคเคฆเคฎ | เคตเคฐเฅเคท | เคเคฆเฅเคฆเฅเคถเฅเคฏ / เคฎเคนเคคเฅเคต |
|---|---|---|
| Bank Nationalisation | 1969 | 14 เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคฌเฅเคเคเฅเค เคเคพ เคฐเคพเคทเฅเคเฅเคฐเฅเคฏเคเคฐเคฃ |
| Privy Purses เคเฅ เคธเคฎเคพเคชเฅเคค เคเคฐเคจเฅ เคเคพ เคชเฅเคฐเคฏเคพเคธ | 1970โ71 | เคชเฅเคฐเฅเคต เคฐเคฟเคฏเคพเคธเคคเฅเค เคเฅ เคถเคพเคธเคเฅเค เคเฅ เคตเคฟเคถเฅเคทเคพเคงเคฟเคเคพเคฐ เคธเคฎเคพเคชเฅเคค เคเคฐเคจเคพ |
| Garibi Hatao | 1971 | เคเคฐเฅเคฌเฅ เคนเคเคพเคจเฅ เคเคฐ เคเคฐเฅเคฌเฅเค เคเฅ เคเคฒเฅเคฏเคพเคฃ เคเคพ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค เคธเคเคฆเฅเคถ |
13. 1971 เคเคพ เคเฅเคจเคพเคต
| Point | Details |
|---|---|
| Election | Lok Sabha Election |
| Year | 1971 |
| Indira Gandhi’s slogan | Garibi Hatao |
| Opposition slogan | Indira Hatao |
| Opposition grouping | Grand Alliance |
| Congress result | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคฎเฅเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคฌเคกเคผเฅ เคเฅเคค |
| Impact | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเคพ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคฎเคเคฌเฅเคค เคนเฅเค |
14. Grand Alliance โ 1971
| เคนเคฟเคเคฆเฅ | English |
|---|---|
| เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคตเคพเคฒเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคตเคฟเคฐเฅเคง เคฎเฅเค เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเฅ เคฆเคฒเฅเค เคจเฅ เคเค เคฌเคเคงเคจ เคฌเคจเคพเคฏเคพเฅค | Various non-Congress parties formed an alliance against Indira Gandhi’s Congress. |
| เคเคธเคฎเฅเค เคเฅเคฐ-เคเคฎเฅเคฏเฅเคจเคฟเคธเฅเค เคเคฐ เคเฅเคฐ-เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธเฅ เคฆเคฒ เคถเคพเคฎเคฟเคฒ เคฅเฅเฅค | It consisted of non-Communist and non-Congress parties. |
| เคเคธเคเคพ เคเฅเค เคธเฅเคชเคทเฅเค เคธเคพเคเคพ เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟเค/เคตเฅเคเคพเคฐเคฟเค เคเคพเคฐเฅเคฏเคเฅเคฐเคฎ เคจเคนเฅเค เคฅเคพเฅค | It did not have a clear common political or ideological programme. |
| เคเคธเคเคพ เคชเฅเคฐเคฎเฅเค เคธเคเคฆเฅเคถ เคฅเคพ โIndira Hataoโเฅค | Its major slogan was โIndira Hatao.โ |
15. โGaribi Hataoโ vs โIndira Hataoโ
| Garibi Hatao | Indira Hatao |
|---|---|
| เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเคพ เคจเคพเคฐเคพ | เคตเคฟเคชเคเฅเคทเฅ เคฆเคฒเฅเค เคเคพ เคจเคพเคฐเคพ |
| 1971 เคเฅเคจเคพเคต | 1971 เคเฅเคจเคพเคต |
| เคเคฐเฅเคฌเฅเค เคเฅ เคเคฒเฅเคฏเคพเคฃ เคชเคฐ เคเฅเคฐ | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเฅ เคธเคคเฅเคคเคพ เคธเฅ เคนเคเคพเคจเฅ เคชเคฐ เคเฅเคฐ |
| Populist appeal | Opposition campaign |
16. เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคชเฅเคฐเคฃเคพเคฒเฅ เคเฅ เคชเฅเคจเคฐเฅเคธเฅเคฅเคพเคชเคจเคพ
| เคชเฅเคฐเคพเคจเฅ เคธเฅเคฅเคฟเคคเคฟ | 1967 เคเฅ เคฌเคพเคฆ | 1971 เคเฅ เคฌเคพเคฆ |
|---|---|---|
| เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคพ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต | เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ | เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคพ เคชเฅเคฐเคญเฅเคคเฅเคต เคจเค เคฐเฅเคช เคฎเฅเค เคฎเคเคฌเฅเคค |
| Opposition เคเคฎเคเฅเคฐ | Opposition เคฎเคเคฌเฅเคค | Indira Gandhi เคเคพ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคฎเคเคฌเฅเคค |
| Broad organisation | Coalition politics | Centralised leadership |
| Internal accommodation | Factional conflict | Leader-centred politics |
เคฎเฅเคเฅเคฏ เคฌเคพเคค:
1967 โ Congress System เคเฅ Challenge
1971 โ Congress System เคเคพ เคจเค เคฐเฅเคช เคฎเฅเค Restoration
17. เคชเฅเคฐเคพเคจเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคเคฐ เคจเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ เคฎเฅเค เค เคเคคเคฐ
| เคชเฅเคฐเคพเคจเฅ เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ | เคจเค เคเคพเคเคเฅเคฐเฅเคธ |
|---|---|
| เคตเฅเคฏเคพเคชเค เคธเคเคเค เคจ | เค เคงเคฟเค เคเฅเคเคฆเฅเคฐเฅเคเฅเคค เคธเคเคเค เคจ |
| เคตเคฟเคญเคฟเคจเฅเคจ เคเฅเคเฅเค เคเคพ เคธเคฎเคพเคฏเฅเคเคจ | เคเคเคฆเคฟเคฐเคพ เคเคพเคเคงเฅ เคเคพ เคฎเคเคฌเฅเคค เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต |
| เคธเคเคเค เคจ เคเฅ เคฎเคนเคคเฅเคตเคชเฅเคฐเฅเคฃ เคญเฅเคฎเคฟเคเคพ | เคจเฅเคคเคพ เคเฅ เคญเฅเคฎเคฟเคเคพ เค เคงเคฟเค เคฎเคนเคคเฅเคตเคชเฅเคฐเฅเคฃ |
| เคตเฅเคเคพเคฐเคฟเค เคเคตเค เคธเคเคเค เคจเคพเคคเฅเคฎเค เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ | เค เคงเคฟเค เคฒเฅเคเคชเฅเคฐเคฟเคฏเคคเคพเคตเคพเคฆเฅ เคเคตเค เคเฅเคจเคพเคต-เคเฅเคเคฆเฅเคฐเคฟเคค เคฐเคพเคเคจเฅเคคเคฟ |
| เคเคเคคเคฐเคฟเค เคธเคนเคฎเคคเคฟ เคชเคฐ เคเฅเคฐ | เคเฅเคเคฆเฅเคฐเฅเคฏ เคจเฅเคคเฅเคคเฅเคต เคเคพ เค เคงเคฟเค เคชเฅเคฐเคญเคพเคต |
18. Nehru vs Indira Gandhi โ Important
| Nehru | Indira Gandhi |
|---|---|
| Democratic organisation | More centralised organisation |
| Federal character | Greater centralisation |
| Ideological politics | Populist politics |
| Broad party organisation | Leader-centred politics |
| Internal accommodation | Strong central leadership |
| Ideology important | Electoral appeal became more important |
19. Chapter เคเฅ เคชเฅเคฐเฅ Timeline
| Year | Important Event |
|---|---|
| 1964 | Nehru died |
| 1964โ66 | Lal Bahadur Shastri as PM |
| 1966 | Indira Gandhi became PM |
| 1967 | Fourth General Election |
| 1967 | Congress faced major challenge |
| 1967 | Non-Congress governments in several states |
| 1967 onwards | Defection politics increased |
| 1969 | Presidential Election |
| 1969 | Congress split |
| 1969 | Bank Nationalisation |
| 1971 | โGaribi Hataoโ |
| 1971 | Congress victory under Indira Gandhi |
| 1971 | Bangladesh Liberation War |
| 1971 onwards | Congress System restored in a new form |
โญ เคชเฅเคฐเฅ Chapter เคเฅ 7 Steps เคฎเฅเค เคฏเคพเคฆ เคเคฐเฅเค
| Step | เคฏเคพเคฆ เคฐเคเคจเฅ เคตเคพเคฒเฅ เคฌเคพเคค |
|---|---|
| 1 | Nehru โ Shastri โ Indira Gandhi |
| 2 | 1967 โ Congress เคเฅ เคเฅเคจเฅเคคเฅ |
| 3 | Lohia โ Non-Congressism |
| 4 | Syndicate โ Congress เคเฅ เคถเคเฅเคคเคฟเคถเคพเคฒเฅ เคตเคฐเคฟเคทเฅเค เคจเฅเคคเคพ |
| 5 | 1969 โ Presidential Election โ Congress Split |
| 6 | 1971 โ Garibi Hatao โ Congress Victory |
| 7 | 1971 เคเฅ เคฌเคพเคฆ โ Congress System เคเคพ เคจเค เคฐเฅเคช เคฎเฅเค Restoration |
